Việt – Campuchia

Một mùa hội nghị thành công, ASEAN đoàn kết, vững bước vượt khủng hoảng

Thứ Bảy, 30/10/2021| 15:17

Truyền thông quốc tế nhận định, dù phải đối mặt với không ít khó khăn, nhưng ASEAN vẫn thể hiện được sự đoàn kết và vai trò trung tâm, mang lại một số kết quả rõ ràng, nhằm đảm bảo an ninh và hòa bình tại khu vực.

Dưới sự chủ trì của Brunei, nước giữ cương vị Chủ tịch Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm 2021, Hội nghị Cấp cao (HNCC) ASEAN lần thứ 38 và 39 đã kết thúc vào ngày 28/10.

Trải qua 3 ngày làm việc, hội nghị đã bàn bạc, nhất trí và thông qua nhiều nội dung quan trọng, thể hiện quyết tâm của ASEAN để vượt qua những khó khăn, thách thức trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới tiếp tục có những diễn biến phức tạp.

Một mùa hội nghị thành công, ASEAN đoàn kết, vững bước vượt khủng hoảngCác nhà lãnh đạo ASEAN tái khẳng định cam kết giữ cho thị trường mở, đảm bảo dòng chảy thương mại và đầu tư. (Nguồn: Reuters)

Những thành tựu quan trọng

Tân Hoa xã dẫn lời Quốc vương Brunei Sultan Hassanal Bolkiah khẳng định, ASEAN đã có các cuộc thảo luận hiệu quả về hiện trạng và hướng đi trong tương lai của khu vực, cũng như xem xét các cách thức để tăng cường hơn nữa mối quan hệ với các đối tác bên ngoài.

Một trong những kết quả quan trọng của hội nghị là việc lãnh đạo các nước ASEAN đã tái khẳng định các cam kết tăng cường hơn nữa nỗ lực xây dựng Cộng đồng ASEAN, cũng như khẳng định vai trò trung tâm và sự thống nhất của ASEAN nhằm giải quyết các thách thức chung, trước hết là đưa khu vực sớm vượt qua đại dịch Covid-19 (vốn đã cướp đi sinh mạng của khoảng 277.000 người dân ASEAN) cũng như thúc đẩy sự phục hồi toàn diện hậu đại dịch Covid-19.

Quốc vương Brunei nói rằng, ASEAN đã tăng cường các nỗ lực để ứng phó và phục hồi sau Covid-19, bao gồm cung cấp vaccine và bảo vệ sức khỏe người dân thông qua Khuôn khổ toàn diện về nền kinh tế chăm sóc.

Tuyên bố chủ tịch ASEAN 2021 cũng nhấn mạnh Khuôn khổ phục hồi toàn diện ASEAN (ACRF) và kế hoạch thực hiện là "chiến lược của cả khối nhằm thoát khỏi đại dịch Covid-19".

Trong các cuộc họp thượng đỉnh, các nhà lãnh đạo ASEAN tái khẳng định cam kết giữ cho thị trường mở và đảm bảo dòng chảy thương mại và đầu tư liên tục, kết nối chuỗi cung ứng, đặc biệt đối với các sản phẩm thiết yếu và vì một nền kinh tế mạnh mẽ và phục hồi sau Covid-19.

Ngoài ra, theo thông cáo chính thức ngày 28/10 của Brunei, ASEAN đã đạt được nhiều thỏa thuận quan trọng, trong đó có sáng kiến “Lá chắn” ASEAN (ASEAN SHIELD) nhằm nâng cao sức mạnh tổng hợp của ASEAN ứng phó với các thảm họa thiên tai.

Bà Sharon Seah, chuyên gia Viện Nghiên cứu Đông Nam Á ISEAS-Yusof Ishak, cho biết các nhà lãnh đạo ASEAN đã thông qua và tiếp tục đàm phán khoảng 100 văn kiện.

Một mùa hội nghị thành công, ASEAN đoàn kết, vững bước vượt khủng hoảngThủ tướng Campuchia Hun Sen (giữa) giơ cao búa gỗ tượng trưng cho tiếp nhận ghế chủ tịch luân phiên ASEAN năm 2022, trong lễ bế mạc chuỗi Hội nghị cấp cao ASEAN thứ 38, 39 ngày 28/10. (Nguồn: AFP)

Đột phá với các đối tác

Tờ Nikkei Asia nhận định, thành công lớn nhất tại kỳ hội nghị có thể kể đến việc ASEAN đã nâng cấp quan hệ với Trung Quốc và Australia lên đối tác chiến lược toàn diện. Đây đều là hai đối tác lâu năm của khối.

Ngày 27/10, ASEAN và Australia đã tiến hành cuộc họp thượng đỉnh trong khuôn khổ các hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 38 và 39. Trong tuyên bố chung, hai bên nhất trí thiết lập “quan hệ đối tác chiến lược toàn diện có ý nghĩa, thực chất và cùng có lợi”.

Reuters nhận định việc nâng cấp quan hệ ASEAN-Australia cho thấy tham vọng của Canberra muốn đóng vai trò lớn hơn trong khu vực. Để đánh dấu sự kiện này, chính quyền Canberra đề xuất Sáng kiến Australia vì Tương lai ASEAN và thông báo cấp thêm 124 triệu AUD để hỗ trợ các dự án hợp tác ứng phó với các thách thức nảy sinh trong khu vực như an ninh y tế, khủng bố và tội phạm xuyên biên giới, an ninh năng lượng cũng như những ưu tiên trong Tầm nhìn của ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (AOIP).

Truyền thông quốc tế cho rằng, động thái của Canberra được xem là thông điệp trấn an gửi đến các nhà lãnh đạo Đông Nam Á sau khi Mỹ, Australia và Anh thiết lập cơ chế hợp tác an ninh AUKUS. Thỏa thuận này ra đời giữa tháng 9 đã dấy lên nghi ngại tại ASEAN về việc khối này đang bị gạt ra rìa cuộc cạnh tranh chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Sau đó một ngày, Quốc vương Brunei Hassanal Bolkiah thông báo ASEAN cũng nâng cấp quan hệ với Trung Quốc lên đối tác chiến lược toàn diện. Năm 2021 đánh dấu 30 năm ASEAN và Trung Quốc thiết lập quan hệ đối thoại. Hợp tác thương mại của hai bên đã không ngừng phát triển trong những năm qua.

“Tôi đặc biệt vui mừng vì ASEAN đã đồng ý thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với cả Australia và Trung Quốc, điều này sẽ thúc đẩy các mối quan hệ thực chất và cùng có lợi hơn trong tương lai”, ông Bolkiah nói.

Trong khi đó, bà Seah cho biết, các thỏa thuận trên báo hiệu ”hai mối quan hệ này đang phát triển tương đối tốt và dự kiến sẽ phát triển chặt chẽ hơn trong tương lai."

Ngoài ra, các hội nghị giữa ASEAN với các đối tác cũng diễn ra thành công và đạt được nhiều thành quả quan trọng. Trong đó, việc Tổng thống Mỹ Joe Biden tham dự HNCC ASEAN-Mỹ cũng thu hút được sự quan tâm của truyền thông quốc tế.

Theo RFI, đây là lần đầu tiên Mỹ tham dự cuộc họp cấp cao với các lãnh đạo ASEAN kể từ khi cựu Tổng thống Donald Trump dự cuộc họp ASEAN-Mỹ vào năm 2017 tại Manila, Philippines.

Hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ cấp cao nói: "Sự tham gia của tổng thống trong các hội nghị này thể hiện cam kết của chúng tôi đối với khu vực và một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương cởi mở, tự do và hỗ trợ an ninh, thịnh vượng của các đối tác".

Không chối bỏ ‘anh em'

Tại buổi họp báo ngày 28/10, khi được hỏi về sự tham gia của Myanmar trong các hội nghị thượng đỉnh ASEAN trong tương lai sau khi Tướng Min Aung Hlaing không được mời tham dự các hội nghị ASEAN lần này, Quốc vương Brunei Hassanal Bolkiah khẳng định, Myanmar vẫn là một phần không thể thiếu của ASEAN.

Quốc vương Brunei nhấn mạnh: "Myanmar là một phần không thể thiếu của gia đình ASEAN và tư cách thành viên của nước này là không thể nghi ngờ. ASEAN sẽ luôn bên cạnh Myanmar và chúng tôi vẫn tiếp tục đề nghị giúp đỡ Myanmar thông qua việc thực hiện đồng thuận 5 điểm".

Trả lời Reuters hôm 28/10, Ngoại trưởng Campuchia Prak Sokhonn cho biết, Campuchia, với cương vị là chủ tịch luân phiên của ASEAN vào năm 2022, sẽ tiếp tục duy trì sức ép đối với Myanmar nhằm để nước này tuân thủ thỏa thuận của khối.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Campuchia cũng cho biết, nước này sẽ bổ nhiệm một đặc phái viên mới đến Myanmar để tiến hành công tác ngay từ đầu năm 2022, khi Campuchia tiếp quản vai trò chủ tịch ASEAN từ Brunei.

Ông Evan Laksmana, chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Đại học Quốc gia Singapore, bình luận rằng, sau nhiều tháng chia rẽ sâu sắc, ASEAN giờ đây đã có quan điểm thống nhất hơn trong cách xử lý cứng rắn vấn đề Myanmar. Campuchia đã thể hiện ý định của mình trong nỗ lực thúc đẩy tiến triển về vấn đề Myanmar. Ông nói: "Giờ ASEAN đã có động lực và cần nhanh chóng hành động nhân cơ hội này".

QUANG ĐÀO
Top